|
Kadınlarda kalp hastalıkları sinsi seyreder. İlk belirti yorgunluk
olabilir. Çarpıntı, sırt ağrısı, hazımsızlık, nefes darlığı, aşırı
halsizlik, bulantı gibi belirtiler kalp hastalığı habercisi olabilir
Kadın Kalbi kliniğimizin kurucusu, Kardiyolog Prof Dr. Filiz Ersel
Tüzüner’in odasına girerken, kulaklarımda biraz önce bir arkadaşımın
kocasına söylediği sözler vardı: ''Benim mamografimle smear testim
temiz çıktı, senin de kalbin iyiymiş, hadi yine işimiz iş'' dedi.
''Senin kalbin nasıl peki?'' diye sordum, hayretle baktı ve ''Biz
hanımlar şanslıyız ya'' dedi. Hakikaten, o da, çoğu kadın gibi
kadınların sağlık kontrolünün sadece mamografi ve smear testi olduğuna
inanıyordu. Anlattım, kendisinin de en az eşi kadar tehdit altında
olduğunu. Hayretle dinledi.
Çoğu kadın yıllardır alışılagelen
bilgilerin etkisiyle, kalp hastalıklarının çoklukla erkeklerin problemi
olduğuna inanıyor. ''Filiz Hocam, kadının kalbi neler yapar, ne işler
açar insanın başına, hadi anlatın herkese'' dedim. ''Ama istatistikleri
de verelim ki kadınlar kalp hastalıklarının kendilerini ne denli tehdit
ettiğine inansınlar'' dedim. İşte kadın kalbiyle ilgili güncel bilgiler:
Kalp
damar hastalıkları kadınları erkeklerden daha fazla öldürüyor.
Avrupa’da kadın ölümlerinin yüzde 55’i, erkek ölümlerinin yüzde 43’ü
kalp hastalığından oluyor. Araştırmalar kalp krizi geçiren kadınların,
hastaneye daha geç başvurduğunu, tedaviye daha geç ulaştıklarını
gösteriyor. Erken teşhiste de geç kalınıyor.
TEKHARF (Türk
Erişkinlerde Kalp Hastalığı Risk Faktörleri) araştırması Türkiye’de de
bu sorunun hızla arttığını gösterdi. Bu çalışma aynı zamanda kadın
kalplerini tehdit eden dört önemli risk faktörünün, sigara,
hipertansiyon, şişmanlık ve yüksek kolesterolün kadınlarda da arttığını
ortaya koydu.
Kadın kalbi farklıdır
Kadınlarda kalp damar
hastalıklarının ağır seyrettiği biliniyor. Bu hastalıklar özellikle
menopozdan sonra kadınların bir numaralı ölüm nedenidir. Kadınlarda bu
nedenle ölüm, meme, akciğer, yumurtalık ve rahim kanserlerinin
toplamından fazladır.
Kadınların kalpleri daha küçük, damarları
daha incedir. Hastalık kadınlarda erkeklerden ortalama 10 yıl kadar
daha sonra ortaya çıkar. Daha silik ve farklı belirtilerle
seyredebilir. Bu yüzden bazı yazarlar bu durumu ''sessiz salgın''
olarak isimlendirmiştir. Hastalık sinsi seyreder, ilk belirti yorgunluk
olabilir. Yürümeyle gelen sol kola vuran kısa süreli göğüs ağrısının
yanı sıra çeşitli belirtiler bulunabilir. Çarpıntı, sırt ağrısı,
hazımsızlık, nefes darlığı, aşırı halsizlik, bulantı gibi belirtiler
kalp hastalığı habercisi olabilir. Bazen depresyon bulgularının
altından kalp hastalığı çıkar. Ciddi stresler kadın kalbini daha çok
etkiler. Hatta kırık kalp sendromu diye tanımlanan strese bağlı kalp
hastalığı bile mevcut.
Riski artıran faktörler
Doğum kontrol hapları
kullanan kadınlar bir de sigara içiyorlarsa hastalık riski 20 kat
artar. Diyabet ve sigara içilmesi kadınlar için daha önemli risk
faktörleridir. Hipertansiyon mevcutsa yine hastalık riski 3,5 kat daha
artıyor. Hareketsizlik de Türkiye’de yaygın ve çok önemli bir risk
faktörü. TEKHARF çalışması kadınlardaki risk faktörlerinde maalesef
Avrupa’da birinci olduğumuzu gösterdi.
Menopozdan sonra doğal
östrojenin koruyuculuğu kalktığında vücudumuzda damarları ilgilendiren
önemli değişiklikler olur. Total kolesterol yükselir, iyi huylu
kolesterol düşer. Damar duvarı sertleşmeye hazır, kan ise pıhtılaşmaya
elverişli hale gelir. Sigara içiliyorsa bu süreç hızlanır. Hormon
verilmesinin kalp açısından yararlı olmadığı genel bir kanıdır. 40 yaş ve üzeri kadınlar için mini test
1 - Sistolik tansiyonunuz 140 mmHg üzerinde mi? EVET / HAYIR (Tansiyon ilacı kullananlar Evet şıkkını işaretlemeli)
2 - Total kolesterolünüz 200 mg/dl den fazla mı? EVET / HAYIR (Kolesterol düşürücü ilaç kullananlar Evet şıkkını işaretlemeli)
3 - 50 yaş ve üzerinde misiniz ? EVET / HAYIR
4 - Sigara içiyor musunuz ? EVET / HAYIR
Değerlendirme:
Üç veya daha fazla ''Evet'' cevabı, önümüzdeki 10 yılda kalp damar
hastalığı geçirme riskinizin bulunduğunu göstermekte.
Risk azaltıcı önlemler
Sigara kesinlikle bırakılmalıdır.
İdeal kiloya dönülmelidir.
Doktor izni ile haftada en az üç kez, 30 - 40 dakikalık hızlı yürüyüş veya benzeri aktivite yapılmalıdır.
Doymuş yağdan fakir, liften yana zengin tahıl, balık, sebze, meyve ağırlıklı besin alınmalıdır.
Şeker hastalığı, kolesterol ve tansiyon yüksekliği, gerektiğinde ilaç kullanarak, mutlaka kontrol altında tutulmalıdır.
Görüntüleme sayısı: 240
|